తర్కమా? వివేకమా?

 ఒక ఇరవై ఐదేళ్ల యువకుడు ఒక ప్రముఖ గురువుగారి తలుపు తట్టి, “నేను మీ దగ్గరకు వేదాలు నేర్చుకోవడానికి వచ్చాను” అని చెప్పాడు.
​గురువుగారు అతనిని చూసి, “నీకు సంస్కృతం వచ్చా?” అని అడిగారు.
​“రాదు” అని సమాధానం ఇచ్చాడు ఆ యువకుడు.
​“పోనీ, భారతీయ తత్వశాస్త్రం (ఫిలాసఫీ) ఏమైనా చదివావా?”
​“లేదు. కానీ మీరేం కంగారు పడకండి. నేను ఇప్పుడే హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీలో ‘లాజిక్’ (తర్కశాస్త్రం) మీద నా పీహెచ్‌డీ పూర్తి చేశాను. నా చదువుని పరిపూర్ణం చేసుకోవడం కోసం ఈ వేదాలను కూడా కొద్దిగా చదువుదామని వచ్చాను.”
​అప్పుడు గురువుగారు, “నువ్వు వేదాలు చదవడానికి ఇంకా సిద్ధంగా లేవని నా అనుమానం. ఎందుకంటే అది ప్రపంచంలోనే అత్యంత లోతైన జ్ఞానం. కానీ, నీకు ఇష్టమైతే నేను తర్కశాస్త్రంలో ఒక చిన్న పరీక్ష పెడతాను. అందులో నువ్వు పాస్ అయితే, నీకు వేదాలు నేర్పిస్తాను” అన్నారు.
​ఆ యువకుడు సరేనన్నాడు.

​గురువుగారు తన రెండు వేళ్లు పైకెత్తి ఇలా అడిగారు: “ఇద్దరు వ్యక్తులు ఒక పొగగొట్టం (చిమ్నీ) గుండా కిందకు దిగారు. అందులో ఒకరి ముఖం శుభ్రంగా ఉంది, మరొకరి ముఖం మసిగా (నల్లగా) అయిపోయింది. ఇప్పుడు వీరిద్దరిలో ఎవరు ముఖం కడుక్కుంటారు?”
​ఆ యువకుడు గురువుగారి వైపు ఆశ్చర్యంగా చూస్తూ, “నిజంగా ఇదేనా తర్కశాస్త్ర పరీక్ష?” అని అడిగాడు.
​గురువుగారు అవునన్నట్లు తలూపారు.
​యువకుడు పూర్తి నమ్మకంతో, “ముఖం మురికిగా ఉన్నవాడే కడుక్కుంటాడు” అని చెప్పాడు.
​“తప్పు!” అన్నారు గురువుగారు. “లాజిక్ ఆలోచించు. ముఖం మురికిగా ఉన్నవాడు అవతలి వ్యక్తి శుభ్రమైన ముఖాన్ని చూసి, తన ముఖం కూడా అలాగే శుభ్రంగా ఉందనుకుంటాడు. కానీ, ముఖం శుభ్రంగా ఉన్నవాడు అవతలి వ్యక్తి మురికి ముఖాన్ని చూసి, తన ముఖం కూడా మురికిగా ఉందేమో అనుకుంటాడు. కాబట్టి, ముఖం శుభ్రంగా ఉన్నవాడే మొదట ముఖం కడుక్కుంటాడు.”

​“చాలా తెలివైన ప్రశ్న,” అన్నాడు యువకుడు. “నన్ను ఇంకో ప్రశ్న అడగండి.”
​గురువుగారు మళ్లీ రెండు వేళ్లు పైకెత్తి అదే ప్రశ్న అడిగారు: “ఇద్దరు వ్యక్తులు పొగగొట్టం గుండా కిందకు దిగారు. ఒకరి ముఖం శుభ్రంగా ఉంది, మరొకరిది మురికిగా ఉంది. ఎవరు ముఖం కడుక్కుంటారు?”
​“మనం ఇప్పుడే చెప్పుకున్నాం కదా, ముఖం శుభ్రంగా ఉన్నవాడే కడుక్కుంటాడు” అన్నాడు యువకుడు.
​“తప్పు! ఇద్దరూ ముఖం కడుక్కుంటారు” అన్నారు గురువుగారు. “లాజిక్ చూడు. ముఖం శుభ్రంగా ఉన్నవాడు అవతలి వ్యక్తిని చూసి తన ముఖం మురికిగా ఉందనుకుని ముఖం కడుక్కోవడం మొదలుపెడతాడు. అది చూసి, ముఖం మురికిగా ఉన్నవాడు కూడా తను ముఖం కడుక్కోవాలని గ్రహించి కడుక్కుంటాడు. కాబట్టి ఇద్దరూ కడుక్కుంటారు.”
​“నేను ఇలా ఆలోచించలేదు. లాజిక్‌లో నేను తప్పు చేయడం నాకు ఆశ్చర్యంగా ఉంది. నన్ను మళ్లీ పరీక్షించండి” అన్నాడు యువకుడు.

​గురువుగారు మూడోసారి అదే ప్రశ్న అడిగారు: “ఇద్దరు వ్యక్తులు పొగగొట్టం గుండా కిందకు దిగారు. ఒకరి ముఖం శుభ్రంగా ఉంది, మరొకరిది మురికిగా ఉంది. ఎవరు ముఖం కడుక్కుంటారు?”
​“ఇద్దరూ కడుక్కుంటారు” అన్నాడు యువకుడు.
​“తప్పు! ఎవ్వరూ కడుక్కోరు” అన్నారు గురువుగారు. “లాజిక్ ప్రకారం... ముఖం శుభ్రంగా ఉన్నవాడు ఎదుటివాడిని చూసి తన ముఖం మురికిగా ఉందనుకుంటాడు. కానీ, ఆ మురికిగా ఉన్నవాడు ప్రశాంతంగా కూర్చుని ముఖం కడుక్కోకపోవడం చూసి, ముఖం శుభ్రంగా ఉన్నవాడు కూడా ‘నా ముఖం బానే ఉందేమో’ అని ఊరుకుంటాడు. కాబట్టి ఇద్దరిలో ఎవ్వరూ ముఖం కడుక్కోరు.”
​ఆ యువకుడు తట్టుకోలేకపోయాడు. “నాకు వేదాలు చదివే అర్హత ఉంది. దయచేసి నాకు చివరిగా ఒక్క అవకాశం ఇవ్వండి” అని బ్రతిమాలాడు.

​గురువుగారు మళ్లీ తన రెండు వేళ్లు పైకెత్తేసరికి అతను నీరసపడిపోయాడు. గురువుగారు అదే ప్రశ్న అడిగారు: “ఇద్దరు వ్యక్తులు పొగగొట్టం గుండా కిందకు దిగారు. ఒకరి ముఖం శుభ్రంగా ఉంది, మరొకరిది మురికిగా ఉంది. ఎవరు ముఖం కడుక్కుంటారు?”
​“ఎవ్వరూ కడుక్కోరు!” అని అరిచాడు యువకుడు.
​“తప్పు! వేదాలు చదవడానికి కేవలం లాజిక్ (తర్కం) ఎందుకు పనికిరాదో ఇప్పుడు నీకు అర్థమైందా? అసలు ఇద్దరు వ్యక్తులు ఒకే పొగగొట్టం గుండా కిందకు దిగినప్పుడు... ఒకరి ముఖం శుభ్రంగా, ఇంకొకరి ముఖం మురికిగా ఉండడం ఎలా సాధ్యం? నువ్వు అడిగే ప్రశ్నలోనే అర్థం లేదు, అది ఒక పిచ్చి ప్రశ్న! జీవితాంతం ఇలాంటి అర్థం లేని ప్రశ్నలకు సమాధానాలు వెతుకుతూ ఉంటే, నీకు దొరికే సమాధానాలు కూడా అంతే అర్థం లేకుండా ఉంటాయి.”

​సారాంశం:

 కేవలం తర్కం  ఉండడం కంటే, ఏది నిజమో ఏది అబద్ధమో తెలుసుకోగలిగే విచక్షణ లేదా వివేకం  ఉండడం చాలా ముఖ్యం.

అహల్యకు శాప విమోచనం (పిల్లల కోసం రాముడి కథ-17

 మహర్షి విశ్రామిత్రుడితోను, ఇతర మునులతోను కలిసి రామలక్ష్మణులు మిథిలకు వెళుతూ, మార్గమధ్యంలో విశాల నగరం చేరుకున్నారు. రాముడి అడిగిన మీదట విశ్వామిత్రుడు ఆ నగరం ఏర్పడడానికి గురించిన కథంతా చెప్పాడు. విశాల మహారాజు సుమతి వారందరికీ తగిన రీతిలో ఆతిథ్యమిచ్చాడు. ఆ రాత్రికి అక్కడే విశ్రమించిన వారు, ఆ మర్నాడు తమ ప్రయాణాన్ని కొనసాగించి మిథిలా నగరానికి చేరుకున్నారు. విశ్వామిత్రుడితో ఉన్న మునులందరూ అందమైన మిథిలను చూసి ఎంతో ఆనందానికి గురై ‘బాగు బాగు’ అంటూ ప్రశంసించారు. మిథిలకు సమీపంలోనే ఉన్న ఒక వనంలో ఒక ఆశ్రమాన్ని రాముడు చూశాడు. అది బాగున్నప్పటికీ అందులో ఎవరూ లేకపోవడాన్ని గమనించాడు. ఆ సంగతినే విశ్వామిత్రుడిని అడిగాడు.
‘‘మహాత్మా... ఈ ఆశ్రమంలో మునులెవ్వరూ కనిపించడం లేదేమిటి? పురాతనమైన ఈ ఆశ్రమం ఎవరిది? దీని వివరాలు తెలియజేయమని కోరుతున్నాను’’ అని వినయంగా అన్నాడు.
అందుకు విశ్వామిత్రుడు, ‘‘రామా... ఈ ఆశ్రమం ఒక మహాత్ముని కోపం కారణంగా శాపానికి గురైంది. ఆ వివరాలన్నీ  చెబుతాను విను’’ అంటూ చెప్పడం ప్రారంభించాడు. 
‘‘మహాత్ముడైన గౌతమ మహర్షి ఆశ్రమం ఇది. ఒకానొకప్పుడు దివ్య శోభలతో విలసిల్లుతూ ఉండేది. దేవతల పూజలు సైతం అందుకునేది. గౌతముడు తన భార్య అహల్యతో కలిసి ఇక్కడ ఉంటూ ఎన్నో సంవత్సరాలు తపస్సు చేశాడు. ఒకరోజు గౌతమ మహర్షి ఆశ్రమంలో లేని సమయం చూసుకుని ఇంద్రుడు అతడి రూపం ధరించి అహల్య దగ్గరకి వచ్చాడు. 
‘‘సుందరీ... కోరిక కలిగిన వారు సమయం కోసం ఆగరు.  నాకు నీతో కలవాలనే కోరిక కలిగింది’’ అన్నాడు. 
అహల్య తన భర్త రూపంలో వచ్చిన వాడు ఇంద్రుడేనని తన తపశ్శక్తితో గ్రహించింది. దేవతలకు రాజయిన వాడు మారువేషంలో వచ్చి ఇలా మాట్లాడుతున్నాడేమిటని అహల్య ఆలోచనలో పడింది. 
తర్వాత, ‘‘ఓ దేవేంద్రా... నేను నా దాంపత్య జీవితంలో సుఖంగా ఉన్నాను. నీవు ఇక్కడి నుంచి వెంటనే వెళ్లిపో. నీ గౌరవాన్ని, నా గౌరవాన్ని కూడ నిలబెట్టు’’ అంది. 
అందుకు ఇంద్రుడు నవ్వుతూ, ‘‘సుందరీ... నీ ప్రవర్తనకు సంతోషించాను. ఎలా వచ్చానో, అలాగే వెళ్లపోతాను’’ అంటూ ఆశ్రమం బయటకి వచ్చాడు. అదే సమయానికి, నదీ స్నానం చేసి వచ్చిన గౌతమ మహర్షి ఆశ్రమానికి తిరిగి వచ్చాడు. ఆశ్రమం నుంచి తన వేషంలో బయటకి వస్తున్న ఇంద్రుడిని చూసి ఆగ్రహించాడు.
‘‘ఓరీ దుర్మతీ... నా రూపం ధరించి వచ్చి అనుచితంగా ప్రవర్తించావు. కాబట్టి నువ్వు వృషణములను కోల్పోతావు’’ అని శపించాడు. వెంటనే ఇంద్రుడి వృషణములు నేలపై రాలి పడ్డాయి. 
కోపంతో ఉన్న గౌతముడు, అహల్యను కూడా శపించాడు. ‘‘నువ్వు కొన్ని వేల సంవత్సరాల పాటు ఇక్కడే పడి ఉంటావు. అన్నపానాలు లేకుండా నిరాహారంగా గాలి మాత్రమే భుజిస్తూ ఎవరికీ కనిపించకుండా తపిస్తావు’’ అన్నాడు. ఆ తర్వాత, ‘‘చాలా కాలం తర్వాత దశరథుడి కుమారుడైన శ్రీరాముడు వచ్చినప్పుడు నీకు శాపవిమోచనం కలుగుతుంది. శ్రీరాముడికి అతిథి సత్కారాలు చేశాక నీలో లోభమోహాలు నశించి నన్ను చేరుకుంటావు’’ అని చెప్పి ఆశ్రమాన్ని విడిచి తపస్సు చేసుకోడానికి హిమాలయాలకు వెళ్లిపోయాడు. 
గౌతముడి శాపానికి గురైన ఇంద్రుడు దీనంగా మహర్షులు, చారణులతో కూడి ఉన్న అగ్ని మొదలైన దేవతల దగ్గరకు వెళ్లాడు.
‘‘సమస్త దేవతలారా... మహర్షులారా... చారణులారా... మహాత్ముడైన గౌతముడికి కోపం తెప్పించి ఆయన తపస్సును భగ్నం చేశాను. దేవతల మేలు కోసమే ఇదంతా చేశాను. గౌతముడి శాపం వల్ల నేను అశక్తుడనయ్యాను. కాబట్టి మీరంతా నాకు సాయపడాలి’’ అని వేడుకున్నాడు. 
అప్పుడు దేవతలంతా పితృదేవతల దగ్గరకి వెళ్లి, ‘‘యగ్జ్యాల్లో మీ భాగంగా వచ్చే మేకపోతు వృషణాలను ఇంద్రుడికి ఇవ్వండి’’ అని కోరారు. వారందుకు అంగీకరించారు. 
విశ్వామిత్రుడు ఈ కథంతా చెప్పి, ‘‘రామా... అప్పటి నుంచి పితృదేవతలు వృషణాలు లేని మేకలనే స్వీకరిస్తున్నారు. ఇంద్రుడు ‘మేష వృషణుడు’ అయ్యాడు. ఇప్పుడు నీవు ఈ ఆశ్రమంలో అడుగుపెట్టు. అహల్యకు శాపవిమోచనం కలిగించు’’ అన్నాడు. 
ఆపై విశ్వామిత్రుడు, లక్ష్మణులతో కలిసి రాముడు గౌతముడి ఆశ్రమంలోకి అడుగుపెట్టాడు. కఠోరమైన తపస్సు చేస్తూ ఎవరికీ కనిపించకుండా, తేజోరూపంలో ఉన్న అహల్యను చూశాడు. శ్రీరాముడి దర్శనం అయిన వెంటనే అహల్యకు శాప విముక్తి కలిగింది. ఆమె తన పూర్వరూపంలో అందరికీ కనిపించింది. రామలక్ష్మణులు ఆమెకు భక్తితో నమస్కరించారు. అహల్య వారికి అర్ఘ్యపాద్యాలతో అతిథి సత్కారాలు చేసింది. ఆకాశం నుంచి దేవతలు దుంధుభులు మోగిస్తూ పుష్ప వర్షం కురిపించారు. గంధర్వులు గానం చేశారు. అప్సరసలు నాట్యం చేశారు. శ్రీరాముడు తన ఆశ్రమానికి వచ్చినట్టు గ్రహించిన గౌతమ మహర్షి ఆ క్షణమే అక్కడకి చేరుకున్నాడు. తపస్సుతో పవిత్రురాలైన అహల్యను దేవతలు ప్రశంసించారు. గౌతముడు అహల్యతో కలిసి,  శ్రీరాముడిని భక్తిశ్రద్ధలతో పూజించి పరమానందభరితుడయ్యాడు. ఆపై శ్రీరాముడు లక్ష్మణుడితో కలిసి విశ్వామిత్రడి వెంట మిథిలా నగరానకి బయల్దేరాడు. జై శ్రీరామ్.

అహల్యకి శాప విమోచనం (పిల్లల కోసం రాముడి కథ-17)

 

సైన్స్ చెబుతున్న తులసి మహిమ

 

వార్నాయనో... చంద్రుడే లేకపోతే?!

 

చంద్రుడు కేవలం రాత్రి వేళ వెన్నెల కురిపించే వాడే అనుకోకండి. మన భూమి ఎంత వేగంగా తిరగాలో చురుగ్గా నియంత్రిస్తున్న వాడు కూడా.

ఎప్పుడో 450 కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం   భూమిని అంగారకుడి పరిమాణంలో ఉన్న ఒక గ్రహం ఢీకొట్టడం వల్ల చంద్రుడు ఏర్పడ్డాడు. ఆ సమయంలో భూమి చాలా వేగంగా తిరిగేది. ఎంత వేగంగానో తెలుసా? అప్పట్లో ఒక రోజు కేవలం 6 నుండి 8 గంటలు మాత్రమే ఉండేది. చంద్రుడు ఏర్పడ్డాక భూమి వేగానికి బ్రేకులు పడ్డాయనుకోవచ్చు. చంద్రుని గురుత్వాకర్షణ శక్తి వల్ల "టైడల్ ఫ్రిక్షన్" అనే ప్రక్రియ మొదలైంది. ఇదే భూమి భ్రమణాన్ని తగ్గేలా చేసింది. భూమి తిరిగే శక్తి క్రమంగా చంద్రునికి బదిలీ అవుతోంది. దీని వల్ల మన భూమి వేగం తగ్గుతోంది. అంతేకాదు, చంద్రుడు ప్రతి సంవత్సరం సుమారు 3.8 సెంటీమీటర్ల చొప్పున మనకు కొద్దికొద్దిగా దూరంగా జరుగుతున్నాడు.

చంద్రుడనేవాడు లేకపోతే ఆ బ్రేకింగ్ ప్రక్రియ ఎప్పటికీ జరగదు. భూమి తన వేగాన్ని అలాగే కొనసాగిస్తుంది. రోజులు చిన్నవిగానే ఉండిపోతాయి. అప్పుడు ఒక సంవత్సరానికి  వెయ్యికి పైగా రోజులు వస్తాయి.

దీని పరిణామాలు కేవలం సమయాన్ని లెక్కించడానికే పరిమితం కావు. వేగంగా తిరిగే భూమి చాలా శక్తివంతమైన గాలులను సృష్టిస్తుంది. వాతావరణ ప్రసరణ విధానాలు పూర్తిగా మారిపోతాయి. మరింత తీవ్రమైన, తరచుగా వచ్చే తుఫానులను సృష్టిస్తాయి. వాతావరణ వ్యవస్థలను, సముద్ర ప్రవాహాలను శాసించే "కొరియోలిస్ ప్రభావం" (Coriolis effect) మరింత తీవ్రంగా ఉంటుంది. జీవం ఏర్పడడానికి కారణమైన సంక్లిష్ట పరిస్థితులు ఏర్పడేవే కావు.   జీవులు వృద్ధి చెందడానికి తోడ్పడిన ప్రస్తుత స్థిరమైన వాతావరణం అప్పుడు ఉండదు.

భూమి తన అక్షం మీద కొంత వంపుతో ఉంటాడని తెలుసుకదా? దీన్ని ‘అక్షీయ వంపు’ అంటే ‘యాక్సియల్ టిల్ట్’ అంటారు.   చంద్రుడు దీన్ని కూడా స్థిరంగా ఉండేలా చేస్తున్నాడు. ఈ వంపు సుమారు 22 నుండి 24.5 డిగ్రీల పరిమిత పరిధిలోనే ఉండేలా చూస్తున్నాడు. ఈ స్థిరత్వం లేకపోతే, లక్షల సంవత్సరాల కాలంలో ఆ వంపు విపరీతంగా మారిపోయేది. ఫలితంగా తీవ్రమైన వాతావరణ మార్పులు సంభవించేవి. జీవన వ్యవస్థలు నిలదొక్కుకోవడం చాలా కష్టమయ్యేది. మన పొరుగు గ్రహం మార్స్ లో ఇదే జరుగుతోంది. మనకి చంద్రుడిలాగా మార్స్ కి స్థిరత్వాన్ని ఇచ్చే ఉపగ్రహం లేదు కదా? అందుకనే  మార్స్ గ్రహం ఇలాంటి తీవ్రమైన అక్షీయ మార్పులను చరిత్రలో ఎదుర్కొంది.

ఇక అలల విషయానికి వస్తే, చంద్రుని గురుత్వాకర్షణ శక్తి వల్లనే సముద్రంలో ఆటుపోటులు కలుగుతున్నాయి. ఈ అలలే మన తీరప్రాంతాలను తీర్చిదిద్దాయి. సముద్ర రసాయన శాస్త్రాన్ని ప్రభావితం చేశాయి. అంతేకాదు, సేంద్రీయ రసాయనాలు కేంద్రీకృతమై చర్యలు జరపడానికి వీలైన తీరప్రాంత మడుగులను (Tidal pools) సృష్టించాయి. ఇవన్నీ భూమిపై తొలి జీవం ఆవిర్భవించడానికి దోహదపడిన పరిణామాలే.  

ఇప్పుడు చంద్రుడిని తీసేశామనుకోండి. ఏం జరుగుతుందో తెలుసా? మనం కేవలం వెన్నెల రాత్రులను, సముద్రపు అలలను మాత్రమే కోల్పోతామని అనుకోకండి. సంక్లిష్ట జీవం ఏర్పడటానికి కారణమైన స్థిరమైన వాతావరణ పరిస్థితులనే పూర్తిగా కోల్పోయే ప్రమాదం ఉంది.

మన భూమి కక్ష్యలో ఉంటూ, మన చుట్టూ తిరుగుతున్న ఉపగ్రహంగా చంద్రుడు ఎంత బాగా మనకి ఉపయోగపడుతున్నాడో అర్థమైంది కదా. చంద్రుడు మనకి 3,84,000 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంటూ, నిశ్శబ్దంగా తన పనిని తాను చేసుకుపోతున్నాడు. మనకి చల్లని వెన్నెలతో పాటు మరెన్నో ప్రయోజనాలు కలిగిస్తున్నాడు. అందుకే అందామా... ‘హ్యాట్సాఫ్ చందమామా’ అని.