పురాణ నీతి కథ – ధర్మవ్యాధుని ఉపాఖ్యానం
(మహాభారతం – వనపర్వం)
అహింసా సత్యమక్రోధస్త్యాగః శాంతిరపైశునమ్।
దయా భూతేష్వలోలుప్త్వం మార్దవం హ్రీరచాపలమ్॥
భావం
అహింస, సత్యం, కోపాన్ని జయించడం, త్యాగబుద్ధి, మనశ్శాంతి, పరనింద చేయకపోవడం, సమస్త జీవులపై దయ, లోభం లేకపోవడం, మృదుస్వభావం, వినయం — ఇవే నిజమైన ధర్మ లక్షణాలు.
పూర్వం కౌశికుడు అనే ఒక బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు. అతను చిన్న వయసు నుంచే వేదాలు అభ్యసించి, అడవికి వెళ్లి కఠోర తపస్సు ప్రారంభించాడు. సంవత్సరాల తరబడి ఉపవాసాలు, ధ్యానం, జపాలతో గొప్ప తపోబలం సంపాదించాడు. అయితే తపస్సుతో పాటు అతనిలో అహంకారం కూడా పెరిగింది.
ఒకరోజు అతను ఒక పెద్ద చెట్టు క్రింద ధ్యానంలో ఉండగా, చెట్టుపై ఉన్న ఒక కాకి అనుకోకుండా అతనిపై రెట్ట వేసింది. ధ్యానం భంగం కావడంతో కౌశికుడు కోపంతో ఆ పక్షిని చూశాడు. అతని తపోశక్తి ప్రభావంతో ఆ కాకి అక్కడికక్కడే కాలిపోయింది.
అది చూసి కౌశికుడు మనసులో,
"నా తపస్సు ఎంత గొప్పది! నా చూపుతోనే ప్రాణాలను హరించగలను."
అని గర్వపడ్డాడు.
కొన్ని రోజుల తరువాత భిక్ష కోసం ఒక గ్రామానికి వెళ్లాడు. ఒక ఇంటి ముందు నిలబడి "భవతి భిక్షాం దేహి" అని పిలిచాడు.
ఆ ఇంటి గృహిణి అప్పటికి తన భర్తకు భోజనం వడ్డిస్తూ సేవ చేస్తోంది. ఆమె కొద్దిసేపు ఆగమని చెప్పింది. భర్త సేవ పూర్తయ్యాకే భిక్ష తీసుకుని బయటకు వచ్చింది.
ఎక్కువసేపు వేచి ఉండాల్సి రావడంతో కౌశికుడు కోపంతో ఆమెను చూశాడు.
ఆమె ప్రశాంతంగా నవ్వుతూ ఇలా అంది:
"మహాత్మా! నన్ను కోపంగా చూడవద్దు. నేను ఆ చెట్టుమీద ఉన్న కాకిని కాదు."
ఆ మాట విన్న కౌశికుడు ఆశ్చర్యంతో నిలిచిపోయాడు. తాను చేసిన పని ఈమెకు ఎలా తెలిసిందో అర్థం కాలేదు.
ఆ గృహిణి చెప్పింది:
"తపస్సు చేసినంత మాత్రాన ధర్మం రాదు. కోపాన్ని జయించినవాడే నిజమైన తపస్వి. భర్త సేవ నా ధర్మం. నా కర్తవ్యాన్ని పూర్తి చేసిన తర్వాతే మీకు భిక్ష ఇచ్చాను."
తరువాత ఆమె ఇలా చెప్పింది:
"మీకు నిజమైన ధర్మం తెలుసుకోవాలంటే మిథిలా నగరంలో నివసించే 'ధర్మవ్యాధుడు' వద్దకు వెళ్లండి."
కౌశికుడు మిథిలా నగరానికి వెళ్లాడు. అక్కడ ధర్మవ్యాధుడు మాంసం విక్రయించే వృత్తి చేస్తూ కనిపించాడు.
"ఇలాంటి వ్యక్తి నాకు ధర్మం నేర్పుతాడా?" అని మనసులో అనుకున్నాడు.
ధర్మవ్యాధుడు చిరునవ్వుతో స్వాగతం పలికి,
"స్వామీ! ఆ పతివ్రత మిమ్మల్ని పంపిందని నాకు తెలుసు"
అన్నాడు.
కౌశికుడు మరింత ఆశ్చర్యపోయాడు.
* నిజమైన ధర్మం ఏమిటి?
ధర్మవ్యాధుడు అన్నాడు:
"వృత్తి వల్ల మనిషి గొప్పవాడు కాడు. తన కర్తవ్యాన్ని ధర్మబద్ధంగా నిర్వర్తించేవాడే గొప్పవాడు"
అతను ప్రతి రోజు తన వృద్ధ తల్లిదండ్రులకు సేవ చేసేవాడు. సత్యం మాట్లాడేవాడు. ఎవరికీ హాని చేయకుండా జీవించేవాడు. సంపాదనలో మోసం ఉండేది కాదు.
అతను కౌశికుడికి చెప్పాడు:
"తపస్సు చేసి కోపాన్ని పెంచుకుంటే ప్రయోజనం లేదు. కర్తవ్యాన్ని ప్రేమతో నిర్వర్తించడం, తల్లిదండ్రులను సేవించడం, సత్యాన్ని పాటించడం, ఇతరులకు హాని చేయకపోవడమే నిజమైన ధర్మం"
తరువాత ధర్మవ్యాధుడు అనేక ధర్మసూత్రాలను వివరించాడు.
* తల్లిదండ్రులను సేవించడం దేవుని సేవతో సమానం.
* సత్యం కంటే గొప్ప తపస్సు లేదు.
* కోపం మనిషి సంపాదించిన పుణ్యాన్ని నాశనం చేస్తుంది.
* అహంకారం జ్ఞానానికి శత్రువు.
* ప్రతి వృత్తికీ గౌరవం ఉంది; ధర్మంతో చేస్తే అదే పూజ.
కౌశికుడిలో మార్పు
ధర్మవ్యాధుని మాటలు విన్న కౌశికుడికి తన తప్పు అర్థమైంది.
తన అహంకారాన్ని విడిచిపెట్టి వినయాన్ని అలవర్చుకున్నాడు. తల్లిదండ్రుల సేవ, కర్తవ్యపాలన, దయ, సత్యం వంటి గుణాలే నిజమైన తపస్సు అని గ్రహించాడు.
ధర్మవ్యాధునికి నమస్కరించి, ధర్మమార్గంలో జీవించాలని సంకల్పించాడు.
* ఈ కథ చెప్పే నీతులు
* అహంకారం మనిషిని పతనానికి దారితీస్తుంది.
* ఏ వృత్తి చేసినా నిజాయితీతో చేస్తే అది పూజతో సమానం.
* తల్లిదండ్రుల సేవే పరమధర్మం.
* కోపాన్ని జయించినవాడే నిజమైన తపస్వి.
* సత్యం, దయ, వినయం, కర్తవ్యనిష్ఠ ఉన్న చోటే భగవంతుడు ఉంటాడు.
* జ్ఞానం ఉన్నవాడు వినయంతో ఉంటాడు; అహంకారితో కాదు.
(హిందూధర్మచక్రం)
కామెంట్లు లేవు:
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి